Jan Douwe Kroeske over duistere muziek met kleur

Nick Cave als een zwarte kraai links op het podium van de Grote Zaal in de Doelen – een van de beelden die Jan Douwe Kroeske van Pandora 1985 is bijgebleven. Kroeske was aanwezig namens de VARA-radio voor het programma Moondogs, dat later festivalopnames uitzond van o.a. Nick Cave & the Bad Seeds en Nico & Band. Kroeske: ʻIk herinner me van het festival, naast Nick Cave, de veelkleurigheid ervan. Er waren allerlei muziekstijlen vertegenwoordigd. Je ging niet zozeer voor specifieke bands naar Pandora maar vanwege het bijzondere festivalgevoel. De sobere, fluisterende zang van Nico, het dromerige dat ze over zich had alsof ze half afwezig was, staat me ook sterk bij. Zelf was ik erg in new wave-bands. Ik modelleerde me vooral naar Simon Gallup, de bassist van The Cure, ik bracht nogal eens een zwart lijntje aan rond mijn ogen aan.ʼ
Kroeske (Harderwijk, 1956) was in 1985 nog maar net als programmamaker bij de VARA begonnen. Hij werkte eerst als sportleraar, maar na drie jaar besefte hij dat daar niet zijn bestemming lag. Na een jaartje bij de Stichting Nederlandse Top 40 werkte hij bij de Popkrant en voor De Scherpe Rand van Platenland: een alternatieve tiplijst. ʻIk tipte alternatieve muziek voor VARA-presentator Felix Meurders, en ging langs bij hem in de studio met stapels platen uit mij collectie. Die samenwerking beviel goed en toen werd ik gevraagd zelf programmaʼs bij de VARA te gaan maken.ʼ
ʻHet was een spannende tijd voor popmuziek, er was een gevoel van toenemende urgentie. Live Aid had die zomer plaatsgevonden, en je zag op verschillende manieren dat bands naar buiten traden. Er kwamen ook steeds meer festivals, wat dat betreft heeft Pandora de toon gezet voor o.a. Lowlands. De duistere kant van new wave-bands als Echo & the Bunnymen (ook op Pandora, red.) en Comsat Angels trok me aan, maar ik vond het belangrijk dat je ook kleur en melodie in hun muziek hoorde.ʼ
ʻNick Cave had ik al eens proberen te interviewen in 1982, toen hij nog voorman was van The Birthday Party. Met een cassettedeck was ik naar Berlijn getrokken: toen de hoofdstad van de Europese new wave-muziek. Ik vond de stomdronken Nick Cave liggend voor de gevel van een nachtclub waar hij was uitgegooid. Mijn reisgenoot en ik hebben toen een taxi naar zijn hotel voor hem besteld. Zes jaar later lukte het gelukkig wel hem te interviewen voor mijn tv-programma Kippevel, en hij heeft in 1994 een sessie gedaan met zijn compagnon Mick Harvey in onze 2 Meter Sessies studio. Ze speelden o.a. een akoestische, heel fragiele versie van ‘The Mercy Seat’.’
Op het fotoportret dat van Kroeske op Pandora 1985 is gemaakt ziet hij nu een prettige verbazing en ontspanning terug. ʻIk was er trots op dat ik bij VARA aan de slag was gegaan, en ik was daar op het festival in een omgeving waar ik wilde zijn. Het klinkt misschien romantiserend maar zo is het. Alleen, eyeliner had ik die avond niet op zie ik.ʼ

Jan Douwe Kroeske heeft inmiddels zijn eigen mediaproductiebedrijf, Double 2, en hij is de zenderstem van RTL Z. Sinds kort schrijft hij columns over muziek in De Gooi- en Eemlander.


Auteur artikel
Erik Brus (1964) schreef met Fred de Vries het boek ‘Gehavende stad, muziek en literatuur in Rotterdam
van 1960 tot nu’ (Lebowski, 2012). Hij realiseerde i.s.m. Laurens Abbink Spaink de novelization van
de film Zwartboek (Paul Verhoeven, 2006). In 2015 verscheen het mede door hem samengestelde boek
‘Ken zó in Boijmans’ – Frans Vogel 80. In 2016 was hij samensteller van ‘Sleutelaar worden: herinneringen
van en aan een zwijgende dichter’ (Studio Kers), en in 2017 van ‘Vaan nu – C. B. Vaandrager met
andere ogen’ (Studio Kers).